Ilona Wiśniewska, „HJEM. Na północnych wyspach”

Kolor śniegu jest wszędzie ten sam; i te same głupie pomysły polityków. Książka Ilony Wiśniewskiej „HJEM. Na północnych wyspach” stanowi wsparcie w zimowaniu dla wrażliwych ekologicznych dusz i pocieszenie dla tych, którzy ciągle poszukują własnego ciepłego domu, samotnych lub szukających samotności.

To ciepło jest podstawą domu, którego poszukuje Wiśniewska w swojej książce „HJEM. Na północnych wyspach. Drugim ważnym elementem są w niej ptaki – mewy wracające po każdej nocy polarnej; a konkretnie – mewy krysie. Na ich powrót autorka wyczekuje wraz z końcem każdej zimy i obok nich żyje. Ich powrót jest gwarancją przewidywalności. Aż tu nagle – no może nie tak nagle, ale jak w najlepszym północnym kryminale – gazety zaczęły donosić o martwych i konających krysiach w jednej z miejskich kolonii. Ich los niestety wydaje się przesądzony. Ocieplenie klimatu i przełowienie – tego nie da się zatrzymać.
Tekst książki dopełniają też sugestywne fotografie oddające północny klimat.

W kraju, gdzie przyroda zapiera dech w piersiach, na jarzębinach odzywają się sikorki. Zaskoczyło mnie to tym bardziej, że i jarzębiny, i sikorki kojarzą mi się z moim rodzimym polskim wiejskim podwórkiem. Czy w Norwegii, czy w Polsce rytmicznie śpiewają. Wiśniewska przywołuje książkę norweskiego autora Pera Pettersona „Kradnąc konie”, która rozpoczyna się „od sikorek uderzających w okno jego domu”. „Nie wiem, co mam takiego, czego one chcą”– pisał norweski autor wspominany przez Wiśniewską.

„HJEM, Na północnych wyspach” jest książką o różnych obliczach samotności. Zadomawiają się w niej ludzie różnych narodowości, którzy z rozlicznych powodów w Norwegii szukają domu, schronienia, szczęścia, lepszego życia, bezpiecznej przestrzeni… Ilu ludzi, tyle samotności. A mieszka tam aż sto czterdzieści narodowości. „Ptasi los to nasz los” – mówi jeden z bohaterów książki. Czy ptaki to ludzie, czy ludzie to ptaki? Bo w zmaganiach ptaków Wiśniewska zauważa właśnie codzienną walkę o ludzkie przetrwanie.

• 

  ZDROWIE PSYCHICZNE

  Anna Kamińska, „Białowieża szeptem. Historie z Puszczy Białowieskiej”

  2026-01-082026-02-11

  Są tam historie o ludziach mających w sercu puszczę i o żubrach lubiących się czochrać. Są żarty, umiejętność cieszenia się życiem i przyrodą, są Żydzi wieszani za oknem oraz kłusownicy – wszystko to w mieście Białowieża, które ma kłopoty z pamięcią.

Autorka mieszka na dalekiej Północy już od piętnastu lat, o czym napisała już pięć książek i – jak przyznaje w tej najnowszej – coraz częściej w starszych Norweżkach rozpoznaje samą siebie. Imponuje jej, z jakim spokojem i humorem podchodzą do trudnych warunków życia. Chętnie przeczytałabym o tym kolejną książkę tej autorki. Potrafi ona ze snajperską dokładnością opisać wszelakie niuanse. Być może postawa Norweżek byłaby interesującą inspiracją dla Polek.

Ilona Wiśniewska, „HJEM. Na północnych wyspach”, wyd. Czarne