Anna Kamińska, „Simona. Opowieść o niezwyczajnym życiu Simony Kossak”

Książka Anny Kamińskiej „Simona. Opowieść o niezwyczajnym życiu Simony Kossak” jest niezwykła tak, jak życie jej bohaterki, która swoją wyjątkowością wyprzedziła całą epokę.

Na pierwszym zdjęciu wewnątrz książki Simona Kossak spaceruje zimą przez Puszczę Białowieską. Drzewa pokrywa śnieg. Ubrana jest w kożuch, w dłoni trzyma stylową siatkową torbę. Za nią spaceruje rzędem pięć sarenek. Wybierzmy się zatem na spacer przez jej życie napisany piórem Kamińskiej – wspaniałej biografki. Autorce chwała za to, że wprowadziła postać Kossak na salony. Dzięki niej ta wspaniała profesorka nauk przyrodniczych stała się znana w całej Polsce. Film, który powstał na podstawie tej książki, ciągle utrzymuje się na szczycie bestsellerów Empiku. Ta recenzja to wyraz szacunku do pracy i Anny Kamińskiej, i Simony Kossak. Na zakończenie książki Kamińska napisała list do swojej bohaterki, w którym wyraża żal, że osobiście jej nie poznała oraz podziwia za „siłę, nonkonformizm, odwagę mówienia prawdy i talent w kreowaniu własnego życia”.

Ta książka nie jest ani pomnikiem, ani hagiografią – to opowieść o Simonie Kossak wywodzącej się z krakowskiego rodu Kossaków, słynącego z malowania koni. Jej ciotkami były Magdalena Samozwaniec i Maria Pawlikowska-Jasnorzewska. Simona doskonale rozumiała ciężar swojego pochodzenia i pragnęła z godnością nosić rodzinne nazwisko. Nie spełniała jednak oczekiwań bliskich – nie potrafiła malować i nie była synem, na którego liczono. Nawet jej imię, podobnie jak imię siostry Glorii, nadano na cześć koni, które rodzice darzyli wielką miłością. Ale z uczuciami wobec własnych dzieci bywało u nich, mówiąc oględnie, różnie.

Dlatego Simona opuściła Kraków i wybrała własną drogę – uciekła do Puszczy Białowieskiej. Najpierw, z miłości do książek, wybrała polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim. Czytała zachłannie, z prawdziwą pasją. Na egzaminie wstępnym, zapytana o twórczość Juliana Tuwima, potrafiła jednak przywołać jedynie dziecięcą „Lokomotywę”, czym rozbawiła komisję do łez. Później, kierując się miłością do zwierząt, zwróciła się ku biologii i wyspecjalizowała się w psychozoologii. Jej obrona pracy magisterskiej również wywołała salwy śmiechu – jakby nieustannie wymykała się akademickim konwencjom.

Gdy trafiła do Puszczy Białowieskiej, przywitały ją żubr i zimowa biel. W jej domu granica między światem ludzi i zwierząt właściwie nie istniała: po podłodze biegały szczury i popielice, obok leżał dzik, w fotelu przysiadała sowa, a wokół kręciły się dziesiątki kur. Życie bez prądu i bieżącej wody dalekie było od sielanki – a jednak właśnie tam odnalazła swoje miejsce.

• 

  ZDROWIE PSYCHICZNE

  Anna Kamińska Nie dopytuj się. Historie z Bieszczadów. O kobietach, lesie i wężu w Dolinie Sanu

  2026-03-122026-04-06

  Zabieszczaduj razem z Joanną Hasior, Zofią Komedową czy Marią Kownacką w miejscu, gdzie połoniny nikomu nigdy się nie kłaniały. Książka „Nie dopytuj się. Historie z Bieszczadów” urzeka pięknem przyrody i literackiego języka.

Można odnieść wrażenie, że Kossak była naszą polską Jane Goodall. Niezależnie od tego, czy była to afrykańska dżungla, czy Puszcza Białowieska, obie – naturalne, niepozorne, otoczone zwierzętami – potrafiły objaśniać ludziom swój świat. Podobieństwa, jakie znajdywała między światem ludzi i zwierząt, uderzały trafnością. Zachwycała się macierzyństwem łosi, sarny karmiła mlekiem z butelki, a jednocześnie uczyła, jak „oswoić tygrysa” w człowieku. Powtarzała, że agresja rodzi się z lęku i że – podobnie jak zwierzęta – jesteśmy stworzeni do życia w grupie.

Co stanowiło o sukcesie Kossak? Być może jej niezachwiane poczucie odpowiedzialności wobec słuchacza oraz umiejętność klarownego i odważnego przedstawiania własnych argumentów. Nigdy nie zatraciła w sobie dziecięcej wrażliwości i ciekawości świata.
Kamińska w swojej książce porusza wątek miłości Simony do Leszka Wilczka, a także jej złożone, niełatwe relacje z matką i siostrą.

Charakterystyczne dla autorki poczucie humoru, dystans oraz czułość wobec bohaterki — znane czytelnikom z innych jej biografii — również tutaj pozostają wyraźnie obecne.
„Simona. Opowieść o niezwyczajnym życiu Simony Kossak” to historia o życiu, które inspiruje i pozostaje w pamięci na długo.

Zachęcam również do przeczytania innych książek Anny Kamińskiej jak np. „Nie dopytuj się. Historie z Bieszczadów. O kobietach, lesie i wężu w Dolinie Sanu” oraz  „Białowieża szeptem. Historie z Puszczy Białowieskiej”.

Anna Kamińska, „Simona. Opowieść o niezwyczajnym życiu Simony Kossak”, Wydawnictwo Literackie